O stworzeniu i spojrzeniu

Z Księgi Psalmów. Ludzkie serce nie jest zakryte przed Bogiem. Proszę o otwarcie Pisma świętego na Psalmie 33.

zdjęcie: CANSTOCKPHOTO.PL

2018-09-07

Psalm 33 jest klasycznym hymnem, opartym o konstrukcję alfabetycz­ną, co oznacza, że posiada tyle wierszy, ile liter ma alfabet hebrajski (czyli 22). Jego budowa: wstęp, będącym wezwaniem do wysławiania Jahwe (wer­sy 1-3), uzasadnienie wezwania (wersy 4-19) oraz zakończenie, zawierające przekonanie, że tak potężnemu Bogu warto bezwzględnie zaufać (wersy 20- 22). Uzasadnienie wezwania do wysła­wiania Jahwe można podzielić na dwie części: pierwsza, dotycząca stworzenia (wersy 4-12), a druga wszechwiedzy i zbawczego działania Jahwe (wersy 13-19).

Psalmista zwraca się do ludzi spra­wiedliwych i prawych (wers 1), czyli ta­kich, których charakteryzuje prawda w relacji do Boga, do innych i do siebie samych. Są oni wezwani do wychwalania Jahwe na instrumentach muzycznych (cytra i harfa) oraz przez radosny śpiew (wers 2-3). Natchniony autor wzywa do wykonania „pieśni nowej” (Ps 33, 3). Wy­rażenie to możemy rozumieć jako utwór przygotowany z okazji jakiegoś nowego, szczególnego wydarzenia lub też może ono być utartą formułą określającą li­turgiczną pieśń uwielbienia Jahwe, która ma wybrzmiewać po wszystkie czasy (zob. Ps 40, 4; 96, 1; 98, 1; 149, 1; Iz 42, 10; Ap 5, 9). Należy dodać, że w Izraelu muzykę postrzegano jako naturalną lub właściwą reakcję na to, co Bóg uczynił dla swojego ludu lub poszczególnych ludzi.

Najobszerniejsza część utworu, czy­li uzasadnienie potrzeby wychwalania Jahwe (wersy 4-19), rozpoczyna się od podkreślenia wiarygodności Boga, który nie tylko miłuje sprawiedliwość i prawo (wers 5), ale sam kieruje się nimi (wers 4). Orant wyliczając stwórczą aktyw­ność Jahwe (wersy 6-12), eksponuje Jego potęgę i precyzję. Jahwe stwarza i porządkuje, ozdabia i harmonizuje (zob. Rdz 1, 1 – 2, 4a). Ze względu na moc stwórczą Boga, każde stworze­nie powinno okazywać bojaźń wobec Niego (wers 8). Stwórca jest nie tylko Panem stworzeń, ale równocześnie Panem dziejów. W sposób szczególny opiekuje się ludem, który wybrał jako swoje dziedzictwo (wersy 11-12).

Myślą przewodnią drugiej części uzasadnienia potrzeby wychwalania Jahwe (wersy 13-19) jest idea Bożego spojrzenia na cały świat i każdego człowieka z osobna. Bóg jako Stwórca doskonale zna swoje dzieło i nikt oraz nic nie ukryje się przed Nim. Nawet tajniki ludzkiego serca nie są przed Nim zakryte (wers 15), dlatego brak jest jakichkolwiek sposobów, aby uniknąć boskiego spojrzenia (wersy 16-17). Jed­nakże dla bogobojnych spojrzenie to wyraża ochronę i stałą opiekę (wersy 18-19).

W Biblii symbolika oka (lub oczu) Boga jest wyrazem Jego wszechwiedzy. Przed Nim nie ma rzeczy zakrytych (zob. np. Hi 28, 10; Ps 139, 16; Prz 15, 11). Odwrócenie oczu od człowieka, łączy się z brakiem pomocy ze stro­ny Boga i koniecznością zmiany ne­gatywnej postawy życiowej człowieka (zob. Iz 1, 15-17). Od około XVI wieku w oknach kościołów i na zwornikach sklepień pojawia się „Oko Boże” wpi­sane w trójkąt – symbol Trójcy Świętej. Znak ten w symbolice chrześcijańskiej wyraża wszechobecność i opatrzność Bożą. W zakończeniu psalmu znajdu­jemy wyznanie ufności (wersy 20-21) oraz prośbę (wers 22). Psalmista, wypo­wiadając się w imieniu całego narodu, okiem wiary wygląda Boga, Jego opieki (symbol tarczy) oraz radości, będącej owocem zaufania Jahwe. W Nim po­kłada swoją nadzieję i nadzieję swoich rodaków.

Boga wysławia człowiek, który w ota­czającym świecie dostrzega stwórczą Jego dłoń, a w „oczach Boga” widzi opatrznościowe spojrzenie Stwórcy na swoje stworzenia. Człowiek, który przeczyta ten psalm bez wiary, dostrzeże kogoś, kto uważnie obserwuje jego życie; kogoś, przed kim nic się nie ukryje. Oby­dwa spojrzenia są prawdziwe. Wszystko zależy z jakiego punktu człowiek rozwa­ża ten hymn. U Boga obserwowanego przez człowieka nic to nie zmienia, ale różny odbiór spojrzenia Boga na czło­wieka zmienia wszystko.

Powróćmy jeszcze na chwilę do jed­nego ze szczegółów z psalmu – do „harfy o dziesięciu strunach” (Ps 33, 2), na której mamy wygrywać piękną melodię życia naszemu Stwórcy. Może ona symboli­zować Dziesięcioro Przykazań. Każda struna tej harfy, to jedno przykazanie. Piękna melodia płynie tylko wtedy, gdy przestrzega się każdego z przykazań. Harfa pozbawiona jednej lub kilku strun nie będzie już sprawną harfą. Dekalog pozbawiony jednego lub kilku przy­kazań nie będzie już Dziesięciorgiem Przykazań. Ludzka wolność nie oznacza destrukcji strun Bożej harfy.


Zobacz całą zawartość numeru ►

Autorzy tekstów, Ks. Wilk Janusz, Miesięcznik, Numer archiwalny, 2018nr08, Z cyklu:, Biblijne co nieco, Teksty polecane

Kim jesteśmy?

Rozważania różańcowe

nd pn wt śr cz pt sb

28

29

30

31

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

27

28

29

30

31

1

2

3

4

5

6

7

Dzisiaj: 26.08.2019